Poverty !!!

APJ  Abdul Kalam ह्यांचं ‘Ignites Minds’ हे पुस्तक वाचायसाठी हातात घेतलं. ‘Dedicated To’ हे पहिलच पान वाचत असताना त्यातिल प्रसंग अनेक प्रश्न मनात निर्माण करून गेला. खरं तर खूपच  साधासा प्रसंग….

APJ Abdul Kalam एकदा  एका  शाळेत  व्याख्यानासाठी गेले  होते. तिथे त्यांनी मुलांना विचारलं…”तुमचा सगळ्यात मोठा शत्रू कोणता?”… अनेक मुलांनी वेगवेगळी  उत्तरं दिली पण  ADJ Abdul Kalam ह्यांनी हे पुस्तक जिला dedicate केलंय त्या मुलीनी जे उत्तर दिलं ते खरंच विचार करण्यालायक होतं… तिचं उत्तर होतं .. “गरिबी”…”poverty” !!!

गरिबी नसलीच किंवा थोडी कमी झाली तरी सगळेच नाही पण बरेच प्रश्न  खरंच सोडवता येतील… गरीबीच नसली तर त्यायोगे होणारे गुन्हे निम्यानी तरी नक्कीच कमी होतील… लोकांना दोन वेळच्या जेवणाची चिंता सतावणार नाही…. मोठ्या मुलाला/मुलीला लहान्याकडे लक्ष ठेवायला सांगून आईला कामावर जावे लागणार नाही… आणि… त्यामुळे आपोआपच शिक्षणाचे महत्व वाढून जास्त मुलं शिक्षण घेऊ शकतील आणि पर्यायाने शिक्षणामुळे माणूस शहाणा होईल…. विचार करायला लागेल… देशाची प्रगती होईल…. सगळंच जरा अवास्तव वाटतंय खरं पण निव्वळ अश्या विचाराने सुध्धा गोष्टी किती सोप्या वाटत आहेत… आशा ठेवायला काय हरकत आहे.. शेवटी आशेवरच तर आपण आयुष्य जगतो !!!

शिक्षणामुळे खरंच किती मोठा फरक पडू शकतो, ह्याचंच एक बोलकं उदाहरण … माझ्यापेक्षा एखाद्या वर्षानी लहानच असणारी माझी पोळेवाली जेव्हा मला म्हणाली कि तिची मोठी मुलगी १५ वर्षांची आहे आणि बाकी लोकं आता तिच्या लग्नाचं विचारत आहेत तेव्हा मी उडालेच. अजूनही अशी बालविवाह म्हणावी अशी लग्न आपल्या आजूबाजूलाच होतात म्हणजे !!!!! पण मी पुढे काही म्हणण्यापूर्वीच तीच पुढे म्हणाली “पण तिच्या पपांनी सरळ सांगितलं… शिकवू पोरीला, इतक्या लवकर लग्न-बिग्न काही नाही”…… 🙂  हे चित्र खरंच आशादायक आहे. तिचं स्वतःचं लग्न सुद्धा १५ व्या वर्षी झालं होतं पण मुलीसाठी त्यांनी शिक्षणाचा विचार पहिले केला ह्यालाच तर प्रगती म्हणतो नं आपण…

आपण आपल्यापुरता जरी विचार केला तरी कितीतरी गोष्टी आपण करू शकतो. गरिबी हटवनं खरंच कुणा एका माणसाचं काम नाही पण आपण काय करू शकतो किंवा आपण करतो ते सगळंच कितपत बरोबर अथवा चूक असतं हा विचार करावा लागावा असा नुकताच एक अनुभव आला…

नुकताच माझ्या लेकाचा पाचवा वाढदिवस आम्ही दणक्यात साजरा केला. नातेवाईक, इष्ट-मित्र, शेजारी-पाजारी बऱ्याच लोकांना बोलावले. आणि आताच्या नवीन प्रथेप्रमाणे ‘Return Gift’ पण दिले. काही गिफ्ट्स असेच दिले जसे पोळेवालीच्या मुलाला, कचरा नेणाऱ्या काकांच्या मुलाला, इत्यादी. पोळेवाली दुसऱ्या दिवशी येउन म्हणाली कि तुम्ही दिलेला कंपास माझ्या मुलाला खूपच आवडला, त्यावर कारचं चित्र होतं ते खुपच आवडलं त्याला.

नंतर एकदा असंच एका मैत्रिणीशी बोलत असताना कार्यक्रमाचाच विषय निघाला. सहज विचारलं तिला ‘तुझ्या पिल्लूला आवडलं का गिफ्ट?’ तर ती लगेच म्हणाली ‘हो अगं, चांगलं आहे पण खूप कंपास झालेत आता तिच्याकडे..!!!’ मी पुढे काहीच बोलली नाही… उगीच वाटले… का आपण कंपास असं गिफ्ट वाटलं???? ज्याला ज्या गोष्टीची गरज आहे त्याला ती मिळाली तर त्याचं महत्व खचितच जास्त असतं. आणि आधीच गरजेपेक्षा जास्त वस्तू असलेल्या पोरांना आपण अजून कितीही चांगली नवीन गोष्ट आणून दिली तरी दोन दिवसांपेक्षा जास्त त्याचं महत्व निश्चितच राहणार नाही…

प्रसंग छोटासाच पण मला अनेक गोष्टी शिकवून गेला.. गरज असलेल्या गरजवंताला केलेली मदत खरोखरच त्याच्यासाठी खुपच फायद्याची असते… कधी कधी आयुष्य बदलवणारी पण राहू शकते उलट निव्वळ दिखावा म्हणून  केलेल्या गोष्टींना काहीही अर्थ नसतो, एका दिवसाची हौस असते ती करणाऱ्याची पण आणि ज्याच्यासाठी केली त्याच्यासाठी पण….

चार लोकं करतात तेच मी केलं पण ते केलेलं चूक कि बरोबर हा विचार तेव्हा नाही पण आता नक्कीच माझ्या मनाला चाटून गेला !!!!

Advertisements