Poverty !!!

APJ  Abdul Kalam ह्यांचं ‘Ignites Minds’ हे पुस्तक वाचायसाठी हातात घेतलं. ‘Dedicated To’ हे पहिलच पान वाचत असताना त्यातिल प्रसंग अनेक प्रश्न मनात निर्माण करून गेला. खरं तर खूपच  साधासा प्रसंग….

APJ Abdul Kalam एकदा  एका  शाळेत  व्याख्यानासाठी गेले  होते. तिथे त्यांनी मुलांना विचारलं…”तुमचा सगळ्यात मोठा शत्रू कोणता?”… अनेक मुलांनी वेगवेगळी  उत्तरं दिली पण  ADJ Abdul Kalam ह्यांनी हे पुस्तक जिला dedicate केलंय त्या मुलीनी जे उत्तर दिलं ते खरंच विचार करण्यालायक होतं… तिचं उत्तर होतं .. “गरिबी”…”poverty” !!!

गरिबी नसलीच किंवा थोडी कमी झाली तरी सगळेच नाही पण बरेच प्रश्न  खरंच सोडवता येतील… गरीबीच नसली तर त्यायोगे होणारे गुन्हे निम्यानी तरी नक्कीच कमी होतील… लोकांना दोन वेळच्या जेवणाची चिंता सतावणार नाही…. मोठ्या मुलाला/मुलीला लहान्याकडे लक्ष ठेवायला सांगून आईला कामावर जावे लागणार नाही… आणि… त्यामुळे आपोआपच शिक्षणाचे महत्व वाढून जास्त मुलं शिक्षण घेऊ शकतील आणि पर्यायाने शिक्षणामुळे माणूस शहाणा होईल…. विचार करायला लागेल… देशाची प्रगती होईल…. सगळंच जरा अवास्तव वाटतंय खरं पण निव्वळ अश्या विचाराने सुध्धा गोष्टी किती सोप्या वाटत आहेत… आशा ठेवायला काय हरकत आहे.. शेवटी आशेवरच तर आपण आयुष्य जगतो !!!

शिक्षणामुळे खरंच किती मोठा फरक पडू शकतो, ह्याचंच एक बोलकं उदाहरण … माझ्यापेक्षा एखाद्या वर्षानी लहानच असणारी माझी पोळेवाली जेव्हा मला म्हणाली कि तिची मोठी मुलगी १५ वर्षांची आहे आणि बाकी लोकं आता तिच्या लग्नाचं विचारत आहेत तेव्हा मी उडालेच. अजूनही अशी बालविवाह म्हणावी अशी लग्न आपल्या आजूबाजूलाच होतात म्हणजे !!!!! पण मी पुढे काही म्हणण्यापूर्वीच तीच पुढे म्हणाली “पण तिच्या पपांनी सरळ सांगितलं… शिकवू पोरीला, इतक्या लवकर लग्न-बिग्न काही नाही”…… 🙂  हे चित्र खरंच आशादायक आहे. तिचं स्वतःचं लग्न सुद्धा १५ व्या वर्षी झालं होतं पण मुलीसाठी त्यांनी शिक्षणाचा विचार पहिले केला ह्यालाच तर प्रगती म्हणतो नं आपण…

आपण आपल्यापुरता जरी विचार केला तरी कितीतरी गोष्टी आपण करू शकतो. गरिबी हटवनं खरंच कुणा एका माणसाचं काम नाही पण आपण काय करू शकतो किंवा आपण करतो ते सगळंच कितपत बरोबर अथवा चूक असतं हा विचार करावा लागावा असा नुकताच एक अनुभव आला…

नुकताच माझ्या लेकाचा पाचवा वाढदिवस आम्ही दणक्यात साजरा केला. नातेवाईक, इष्ट-मित्र, शेजारी-पाजारी बऱ्याच लोकांना बोलावले. आणि आताच्या नवीन प्रथेप्रमाणे ‘Return Gift’ पण दिले. काही गिफ्ट्स असेच दिले जसे पोळेवालीच्या मुलाला, कचरा नेणाऱ्या काकांच्या मुलाला, इत्यादी. पोळेवाली दुसऱ्या दिवशी येउन म्हणाली कि तुम्ही दिलेला कंपास माझ्या मुलाला खूपच आवडला, त्यावर कारचं चित्र होतं ते खुपच आवडलं त्याला.

नंतर एकदा असंच एका मैत्रिणीशी बोलत असताना कार्यक्रमाचाच विषय निघाला. सहज विचारलं तिला ‘तुझ्या पिल्लूला आवडलं का गिफ्ट?’ तर ती लगेच म्हणाली ‘हो अगं, चांगलं आहे पण खूप कंपास झालेत आता तिच्याकडे..!!!’ मी पुढे काहीच बोलली नाही… उगीच वाटले… का आपण कंपास असं गिफ्ट वाटलं???? ज्याला ज्या गोष्टीची गरज आहे त्याला ती मिळाली तर त्याचं महत्व खचितच जास्त असतं. आणि आधीच गरजेपेक्षा जास्त वस्तू असलेल्या पोरांना आपण अजून कितीही चांगली नवीन गोष्ट आणून दिली तरी दोन दिवसांपेक्षा जास्त त्याचं महत्व निश्चितच राहणार नाही…

प्रसंग छोटासाच पण मला अनेक गोष्टी शिकवून गेला.. गरज असलेल्या गरजवंताला केलेली मदत खरोखरच त्याच्यासाठी खुपच फायद्याची असते… कधी कधी आयुष्य बदलवणारी पण राहू शकते उलट निव्वळ दिखावा म्हणून  केलेल्या गोष्टींना काहीही अर्थ नसतो, एका दिवसाची हौस असते ती करणाऱ्याची पण आणि ज्याच्यासाठी केली त्याच्यासाठी पण….

चार लोकं करतात तेच मी केलं पण ते केलेलं चूक कि बरोबर हा विचार तेव्हा नाही पण आता नक्कीच माझ्या मनाला चाटून गेला !!!!

छोटीसी बात…

संध्याकाळी  नेहमीप्रमाणे  ६ :३०  च्या  बस  मध्ये  चढली … कधी नव्हे ते थोडं वेळेच्या आधी आल्यामुळे खिडकीजवळची जागा मिळाली. ह्याच खुशीत होती आणि बाजूलाही कोणी नव्हते. खाली एक मुलगी कुणाला तरी फोन लावायचा प्रयत्न करत होती आणि समोरची व्यक्ती कदाचित फोन उचलत नसल्यामुळे तिच्या चेहऱ्यावरचा वैताग स्वच्छ दिसत होता.

इतक्यात ड्राइवर ने बस चालू केली आणि ती मुलगी त्रसलेल्या चेहर्यानेच बस मधे चढली. जागाही नेमकी माझ्याच बाजूला रिकामी होती. जागेवर स्थानापन्न होताच मघापासून लागत नसलेला ह्या बाईंचा फोन लागला.

“हं, हेलो, कुठे आहेस तू ????”  आवाज चढलेलाच होता
“…..”
“मी बसली आता ह्या बस मधे. ”
“…..”
“मला आधी नाही सांगायचं का मग…!!!! ”
“…..”

“अरे दोन मिनिटापूर्वी फोन उचलला असतास तर मी दुसऱ्या रूट ची बस नसती का पकडली!!!! आता काय फायदा??”  एव्हाना आवाज अजून वाढला होता.
“…..”
“आता सॉरी म्हणून काय फायदा!!!! माझ्या बाइक ची चावी थोडी मिळेल मला…”
फोन कट….

एकदम सगळं शांत झाल्यासारखं वाटलं मला. २-३  मिनिटं असेच शांततेत गेले… तोच मागून गाणं गुणगुणायचा आवाज ऐकू आला “सच केह रहा है दिवाना… दिल… दिल ना किसी से लगाना…” , मागे बसलेली मुलगी कानात एअर फोन टाकून जोरजोरात गाणं म्हणत होती. परत बाजूच्या पोरीचा फोन वाजला…

“बोल …”
“……”
“तू असा कसा करतोस???? एक तर मला आधी काहीच सांगितलं नाहीस…. मला कुठून कळेल मग हे सगळं ….”
“…..”
“मी जाईन पायी …”
“…..”
“मला कुणाची गरज नाही… मी जाईन पायी सांगितलं नं  ” ….. “मैने हर लम्हा जिसे चाहा जिसे पूजा, उसिने यारो मेरा दिल तोडा… तोडा, तन्हा…. तन्हा छोsssडा…” मागची मुलगी अजुन सूर लावत होती
“…..”
“नकोsss… . मी जाईन पायी…”
“….”
“तू खरंच काही कामाचा नाही. you are useless… ”
“…..”
“मला काही नको सांगू आता.. ठेवू फोन”
“…”
“ठेवते..”

नशीब फोन तरी आपटला नाही रागाने…. माझ्या मनात येऊन गेलं. परत पाच मिनिटं असेच गेले शांततेत. खिडकीतूनही आता बरीच थंड हवा येत होती. मी खिडकी लावली. एव्हाना बाजूच्या पोरीचा राग पण थोडा शांत झालेला दिसत होता तोच फोन वाजला…

“हं …”
“….”
” जाईन मी पायी तिथून. जास्त दूर नाही माझं हॉस्टेल”
“….”
“हो खरच जाईन मी. तू काही काळजी करू नकोस…”
“….”
“हेच जर तू मला आधी सांगितलं असतं तर कशाला मी ह्या गाडीत बसले असते…”
“….”
“ह्मम्म्म, ठीक आहे”
“…”
“ठेवते मग आता फोन”

परत शांतता… मागची पोरगी पण जरा शांत झाली होती. मोबाइल मधे दुसरं गाणं शोधत होती बहुतेक. ह्या वेळी मात्र बराच वेळ झाला …. विसेक मिनिटं तरी निघून गेली…. अशीच. फोन परत वाजला…

“बोल नं..”
“….”
“नाही आता कसं येणं शक्य आहे. मी थकलीय खूप.”
“……”
“आता??  काही नाही. जेवण केलं की झोप …मस्त”
“….”
“हो जाणारेय ना”
“….”
“हो गाडीपन मस्त आहे आणि गाडीवाला  पण… 😀 ” ….. “पेहेला नशा पेहेला खुमार … नया प्यार हैं नया इंतजार…”  मागच्या मुलीचं गाणं बदललं होतं आता.

बाजुचीचा पण आवाज एकदम कमी झाला होता आता. काय बोलतेय हे मला पण ऐकू येईना.
“ओके, ठीकेय ”
“….”
“हो…नक्की.. “……. “उसने बात की कुछ ऐसे रंग से…. सपने दे गया वो हजारो रंग के…”
“….”

माझा स्टॉप आला तरी फोन वर कुजबुज चालूच होती. उतरताना एकदा बघितले तिच्याकडे…. उमलणाऱ्या कळीसारखी भासत होती ती … आणि कानावर सूर पडत होते…”पेहेला नशा, पेहेला खुमार  … नया प्यार हैंsss …. नया इंतजारsss …….”

बोबडे बोल – २

सकाळी सकाळी…..मी घरकामात आहे काहीतरी… पिल्लू खेळतोय बाल्कनीत. दूडूडूडू धावत येतो माझ्याकडे आणि म्हणतो, “मम्मी.. मम्मी…, माऊ .. माऊ….”  मला नेतो बाल्कनीत….

मी विचारते त्याला “कुठेय माऊ???”….. “माऊ कुठे दिसली तुला?”.     बाल्कनीतून तो समोरच दिसणार्‍या मोठ्या झाडाच्या शेंड्याकडे बोट दाखवतो…… “झाडाच्या शेंड्यावर कुठे बसणार माऊ!!!!!!!!!”

बाजूच्यांकडे घरच्यासारखीच असणारी मांजर दिसली असेल ह्याला असा विचार करत मी परत फिरणार तोच झाडाच्या शेंड्यावर बसलेला बंदर दिसतो …… 😀 :D….. माझ्या पिल्लुची माऊ !!!!!!!!!!   त्याला पटकन उचलून घेऊन आम्ही मायलेकं बघत बसतो माऊ….. आयुष्यात पहिल्यांदाच मी पण बंदर बघतेय जणू !!!!!!!!

चिरंजीवांना घेऊन शनिवारच्या संध्याकाळी निघालीय मी फिरायला….. जाताना चिउ, काऊ  माऊ, भू:भू सगळे भेटताहेत आणि चिरंजीवांची अखंड बडबड चालू आहे (चिउ काऊच्याच भाषेत…. 🙂 ) इतक्यात जवळ आलेला भू:भू दूर जातो. मी विचारते पिल्लुला, “अरे गेला भू:भू……कुठे गेला???   भू:भू कुठे गेला???”

क्षणाचाही विलंब न करता चिरंजीवांचे उत्तर तयार , “आफिश्… ” … 🙂
नंतर माझा प्रश्न “माऊ कुठे गेली???” …. “आफिश्….”
“पप्पा कुठे गेले??? “….. “आफिश् …..”
“चंदामामा कुठे गेला”…… “आफिश् ……”

दृष्टीच्या टप्प्यात नसलेले सगळेच आफिसात जातात बहुतेक…….!!!!!!!!!!!!!

एका दुकानात सामान घ्यायला थांबलोय आम्ही, नवरा सामान घेत असताना एक काकू बोलताहेत लेकाशी. hello झालं, ओळख झाली, शेवटी त्या विचारतात “नाव काय तुझं? ” मीच सांगते पहिले “अथर्व”……पुढे चिरंजीव … “बम्माश आए ……”…. 😀 😀 😀

रात्री जेवण झाल्यावर जरा पाय मोकळे करायला म्हणून निघालोय आम्ही लेकासोबत …. जाताना लेकाला मधे कडेवर, मधे पायी असं घेऊन चाललोय त्याच्या चिमण्या पावलांनी चालत आजूबाजूचं जग नव्या नजरेनी बघतोय….. आम्ही दोघं बोलत असताना मधेच चिरंजीव “पपा.. पपा…  पपा….”….पपांनी लक्ष दिल्याशिवाय आणि त्याच्याकडे बघितल्याशिवाय काही पापाचा जप थांबत नाही…… पपांनी “काय?” असं म्हणताच….. चिरंजीवांची फर्माईश… “चॉकेत ….” पपाला कोण आनंद!!!!!!!!!  पहिल्यांदाच लेकानी मागितलंय काही तरी…… माझं आइसक्रीम राहिलं बाजूला… पहिले स्वारी चॉकेत घ्यायला वळते…… 🙂

सकाळी सकाळी चिरंजीवाना जाग आल्यावर चड्डी बदलवण्याचा वगैरे कार्यक्रम चालू आहे… इतक्यात… ” पूकक…..” असा आवाज काढत किंचित तिरपे होत पिल्लू गोड हसतोय माझ्याकडे पाहात…. मी पण हसतेच आहे तोच चिरंजीव “पुककू नाई…..  !!!!!!” …. 😀 😀 😀

सध्या अश्या अनेक बोबड्या बोलांसोबत युद्ध चालू आहे….. चुकत, माकत परत सुधरवत आम्ही शिकतोय…. नवीन नवीन शब्द कळताहेत….. एकदा का व्यवस्थित बोलता यायला लागलं कि मात्र हे बोबडे बोल ऐकायला कान तरसतील….. तेव्हा हे बोबडे बोलच सोबत करतील…. त्यासाठीच हा सगळा  खटाटोप…. 🙂

विश्वास

संध्याकाळची ७-७:३० ची वेळ…. मी स्वयंपाक करतेय किचन मधे…. समोर माझा सव्वा वर्षाचा लेक आणि त्याचे आजी आजोबा खेळताहेत. खेळता खेळता अचानक लेकाला बॅट आठवली. ‘बॅथ… बॅथ…. ‘ लेकानी एकच जप चालू केला. आजोबा उठले….. सगळ्या खोल्यांमधे शोधून आले कुठे बॅट सापडतेय का ते शोधायला???? कुठेच नाही सापडली !!!!!!!!!!!!

आजी विचारतेय लेकाला  ‘कुठे टाकलीस तू बॅट ?’

‘बघ….. ह्या सोफ्याखाली आहे का?’

मी डोकावून पहिले एकदा हॉल मधे…. लेक पण लगेच आजीची आज्ञा शीरसावन्द्या मानून वाकला खाली बॅट शोधायला….. तरी दिसेना!!!!! शेवटी पालथा होऊन, झोपून वाकून वाकून पाहत आजीला म्हणाला
‘बॅथ आए…..’

लेकाने असं म्हणायचाच अवकाश आजीनी लगेच आजोबांना रिपोर्ट केला, “हा सांगतोय बघा… सोफ्याखाली आहे बॅट !!!!!”

आजोबा पण आले सोफ्याखाली बॅट शोधायला.

मी किचन मधून ऐकतेय हा सगळा संवाद. मला हसूच फुटले, सव्वा वर्षाचा हा पोर ह्याला दिसली असेल नसेल तरी त्याचा फक्त बॅटचा जप चालू आहे. तरी आजीला किती विश्वास त्याच्यावर….. आणि आजोबा पण लगेच सोफ्याखाली बॅट शोधायला लागले !!!!!!!!

पण लेकानी आजी आजोबांचा विश्वास सार्थ ठरवला….. आणि बॅट सापडली सोफ्याखालीच….. 🙂 🙂